İçeriğe geç
İmar

Donatı Alanı

İmar planında okul, sağlık ocağı, park, yeşil alan, yol gibi kamu hizmetlerine ayrılan alanlar. 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamında düzenlenen parselasyonla belirlenir.

Donatı alanı (sosyal donatı alanı), imar planında kamu hizmetine ayrılmış alanlardır: okul, sağlık tesisi, park, yeşil alan, ibadet yeri, otopark, kültürel tesis, dini tesis, spor alanı, yol, meydan. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ve 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında yoğunluk ve kullanım tipine göre standartları belirlenir.

18. madde uygulaması ile sağlanır: 3194 sayılı Kanun md. 18 (arazi ve arsa düzenlemesi / parselasyon) kapsamında, düzenleme alanındaki her parselden Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) alınır — max %45. Bu pay, yeni açılan yollar, meydanlar, parklar ve diğer donatı alanları için kullanılır. DOP oranı eşitlik ilkesine tabidir; her parsel aynı oranda katkı yapar.

Standartlar — kişi başına m²: Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne göre: - Aktif yeşil alan (park, oyun, spor): min. 10 m²/kişi - Eğitim tesisi (okul öncesi + ilk + orta): kişi başı ~4-5 m² - Sağlık tesisi: kişi başı ~1 m² - İbadet yeri: mahalle başına uygun ölçekte - Otopark: kişi başı ~1-2 m²

Hakların dondurulması: Donatı alanında kalan parseller için kamulaştırma yükümlülüğü vardır. İdare 5 yıl içinde kamulaştırmazsa, malik imar kısıtından kaynaklanan değer kaybı tazminatı talep edebilir (Danıştay 6. Daire ve AİHM içtihatları — Hakan Arı/Türkiye davası, 2019).

Örnekler

  • 1.Yeni açılan bir mahalle için 18. madde uygulaması yapıldı; 100 hektarlık alanda her parselden %42 DOP alındı → 42 hektar donatı alanı (park, okul, yol, meydan) oluşturuldu.
  • 2.İmar planında parselinizin yarısı park alanı olarak gösterildi → 5 yıl içinde kamulaştırılmazsa tazminat davası açabilirsiniz.
  • 3.Bir ilkokul ihtiyacı doğdu, belediye imar planında eğitim alanı gösterilmiş bir parseli kamulaştırarak okul inşa etti.

Sık Sorulan Sorular

Donatı alanında kalan parselim için ne yapabilirim?expand_more
3 seçenek: (1) İdarenin kamulaştırmasını bekleyin — 5 yıl içinde zorunlu, aksi halde tazminat hakkı doğar. (2) İdareyle **takas** müzakere edin — rayiç değerde başka bir parselle değişim mümkündür. (3) İdare mahkemesinde **imar kısıtından doğan tazminat davası** açın (AİHM Hakan Arı/Türkiye içtihadı temelinde).
DOP'un üst sınırı %45 neden?expand_more
3194 sayılı Kanun md. 18 eski halinde DOP %40'tı; 2020'de 7221 sayılı Kanun ile bu %45'e çıkarıldı. Artış, yoğun yapılaşan alanlarda daha fazla donatı alanı sağlanması için düşünüldü. %45 üzerinde DOP alınamaz — fazlası için kamulaştırma ve bedel ödenmesi gerekir.
Donatı alanı standartları nerede yazılı?expand_more
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ekinde (EK-2) her yoğunluk ve kullanım tipi için kişi başı asgari donatı m² değerleri belirtilmiştir. Yönetmelik 2014 ve 2020'de güncellenmiştir. Yerel belediyeler kendi yönetmeliklerinde bu standartları özelleştirebilir ama asgari değerlerin altına düşemezler.

İlgili Terimler

Parselasyonİmar PlanıYoğunlukNazım İmar Planı

Kaynaklar

  • • 3194 sayılı İmar Kanunu md. 18 (DOP ve parselasyon)
  • • Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği EK-2
  • • AİHM Hakan Arı/Türkiye davası (2019 — imar kısıtı tazminatı içtihadı)

Parselinizin imar durumunu anında görün

İl, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisiyle imar durumunu ücretsiz sorgulayın. KAKS, TAKS, çekme mesafeleri ve plan notları.

İmar Durumu Sorgulaarrow_forward

Son güncelleme: 2026-04-24