İçeriğe geç
Teknik

Kot

Bir noktanın deniz seviyesine göre yüksekliği (metre cinsinden). İmar planlarında binaların taban kotu, saçak kotu, yüksekliği kot olarak belirtilir.

Kot (İngilizce elevation veya spot height), bir noktanın ortalama deniz seviyesine göre dikey yükseklik değeridir — metre cinsinden ifade edilir. Türkiye'de Antalya'daki Antalya Mareograf İstasyonu ortalama deniz seviyesi referansıdır (TUDKA-99 ulusal düşey referans sistemi).

Kot türleri: Arazi kotu — zemindeki noktanın yüksekliği; tabii zemin kotu — insan müdahalesi öncesi doğal arazi; tesviye kotu — inşaat sonrası düzenlenmiş zemin; ±0.00 kotu — binanın referans seviyesi (genellikle bina giriş döşemesi). İmar projesinde tüm kotlar bu ±0.00'a göre rölatif verilir.

İmar yönetmeliği çerçevesinde bina yüksekliği kotlardan hesaplanır: Yapı yüksekliği = Saçak kotu − Tabii zemin kotu. Bodrum kat ya da yarı-gömülü kat tesviye kotuna göre değerlendirilir; eğer tesviye kotu tabii zeminden 1.5 m'den fazla yüksekse üst kat sayılabilir ve KAKS'a dahil edilir.

Kot hesaplamaları: Harita üzerinde eşyükselti eğrileri (contour lines) aynı kota sahip noktaları birleştirir; eğri aralıkları ölçeğe göre değişir (1/1000'de 1 m, 1/5000'de 5 m). Dijital Yükseklik Modeli (DEM/DTM) her pikseli bir kot değeri taşır; ortofotonun yükseklik versiyonu olarak düşünülebilir.

Örnekler

  • 1.Kadıköy'de bir arsa tabii zemin kotu +42.50 m; binanın ±0.00 kotu +44.00 m olarak belirlendi (1.50 m dolgu); saçak kotu +60.50 m → yapı yüksekliği 16.50 m → ~5-6 kat.
  • 2.Bir mimar eğimli arazide bodrum + 5 kat proje çizmek ister; tabii zemin eğim nedeniyle bodrum kat tesviyeden 1.2 m dışarı çıkmıyorsa üst kat sayılmaz.
  • 3.Kamu yolu kotundan 2.5 m aşağıda bir bodrum otoparkın girişi varsa, bu bodrum kat imarda 'toprak altı' sayılır ve emsal hesabında KAKS'a dahil olmaz.

Sık Sorulan Sorular

Kot deniz seviyesinden nasıl ölçülür?expand_more
**TUDKA-99 (Türkiye Ulusal Düşey Kontrol Ağı)** Antalya Mareograf İstasyonu'nu sıfır referans alır. Bu referans üzerinden Türkiye genelinde **nivelman ağları** ile yükseklikler yayılır. GPS/GNSS alıcıları **elipsoidal yükseklik** verir — bu TUDKA'dan farklı olup **jeoid modeli (TG03)** ile dönüştürülür. Hassas çalışmada bu fark kritiktir.
İmar planında 'kot +15 m' ne anlama gelir?expand_more
Genelde referans noktasına (çoğunlukla ±0.00 veya yol kotu) göre o bölgedeki yapı saçak kotunun üst sınırıdır. Örnek: 'Saçak kotu maksimum +15.00 m' demek, tabii zeminden 15 m'den yüksek binaya izin verilmez demektir. Bazı planlarda mutlak deniz kotu verilir; dikkatle okunmalı.
Kot harita nereden alınır?expand_more
**TKGM** il/ilçe müdürlüklerinden ilanlı zeminde kot belgesi, **yerel belediye** halihazır haritası, **Harita Genel Müdürlüğü** dijital yükseklik modeli. Özel drone firmaları **5 cm doğrulukta** DEM üretir. Online: SRTM (NASA) 30 m çözünürlük küresel ücretsiz, Türkiye için ASTER GDEM 30 m.
Arazinin kotu bina yüksekliğini etkiler mi?expand_more
Evet, doğrudan. İmar yönetmeliği 'saçak kotu maksimum' sınırı tabii zemine göre ölçülür. Eğer parselinizin tabii zemini komşudan 2 m yüksekse, aynı saçak kotunda **2 m daha düşük bir bina** yapabilirsiniz. Eğimli arazilerde tesviye kotu hesabı kritiktir — yanlış hesap ruhsat reddi veya kaçak yapı riski doğurur.

İlgili Terimler

Eğimİmar DurumuKAKS (Kat Alanı Katsayısı / Emsal)

Kaynaklar

  • • Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (yapı yüksekliği tanımları)
  • • Türkiye Ulusal Düşey Kontrol Ağı (TUDKA-99) — Harita Genel Müdürlüğü
  • • Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY)

KAKS/TAKS hesaplayıcıyı deneyin

Parsel m²'si ve imar değerlerinizle toplam inşaat alanı, kat sayısı ve tahmini daire sayısını saniyeler içinde hesaplayın.

Hesaplayıcıya Gitarrow_forward

Son güncelleme: 2026-04-24