Haciz
Bir alacağın tahsili için borçlunun malvarlığına icra dairesi tarafından el konulması. İcra ve İflas Kanunu md. 78 vd. kapsamındadır. Taşınmaz haczi tapu kütüğüne şerh edilir.
Haciz, bir alacağın tahsil edilmesi amacıyla borçlunun malvarlığına icra dairesi tarafından el konulması ve bu malların satış yoluyla paraya çevrilmesi işlemidir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) md. 78 ve devamı kapsamındadır. Haciz bir icra tedbiridir — tek başına alacak doğurmaz; alacağın hukuki dayanağı (ilam, ilam niteliğinde belge, senet) haciz sürecinden önce var olmalıdır.
Taşınmaz haczi süreci: (1) İlamlı veya ilamsız takip başlatılır — mahkeme ilamına dayanıyorsa ilamlı (İİK md. 32), aksi halde ilamsız (İİK md. 42). (2) Ödeme emri borçluya tebliğ edilir — 7 gün içinde itiraz etmezse veya itirazı kaldırılırsa, alacaklı haciz talep edebilir. (3) Haciz kararı icra müdürlüğünden verilir; tapu müdürlüğüne müzekkere ile bildirilir. (4) Tapu kütüğünün şerhler hanesine haciz şerh edilir — bu andan itibaren borçlu taşınmaz üzerinde tasarruf yapamaz (satış yapabilir ama haciz yeni alıcıyı da bağlar).
Sıra ve öncelik: Haciz sıraya göre yazılır. Aynı taşınmaz üzerinde önce konmuş bir haciz ipotek veya başka ayni haklara göre önceliklidir (İİK md. 100). Ancak ipotek haciz karar anından önce kurulmuşsa ipotek alacaklısı öncelik sahibidir (ipoteğin öncelik hakkı). İpotek + haciz örneğinde sıra: (1) İpotek alacaklısı → ipotek miktarı kadar; (2) Haciz alacaklıları → sırayla.
Satış (İİK md. 114-128): Haczedilen taşınmaz açık artırma ile satılır. Artırma günü ilan edilir; ilk artırmada muhammen bedelin %50'si + rüçhanlı alacaklılar düşüldükten sonra kalan %40'ı elde edilirse satış gerçekleşir. İlk artırmada satış olmazsa ikinci artırmada benzer kriterler uygulanır (daha düşük eşik). Satış bedelinden önce öncelikli alacaklılar (ipotek, vergi, yapı alacaklısı) ödenir; kalan haczedenlere sırayla dağıtılır.
Haciz düşmesi ve kaldırılması: Borcun ödenmesi halinde alacaklı haciz kaldırma talebinde bulunur; tapu müdürlüğü şerhi terkin eder. Haciz yapılmasına rağmen 1 yıl içinde satış istenmezse haciz kendiliğinden düşer (İİK md. 106). Bu nedenle alacaklıların takip etmesi gerekir.
Haczedilemezler (İİK md. 82): Borçlunun asgari yaşam koşullarını sağlayan eşyalar (tek ev değil, ama aile için zorunlu ev eşyası), meslek araçları sınırlı ölçüde, vb. Tek konut (aile konutu) haczedilebilir — aile konutu şerhi ailenin korunması içindir, haczedilmezlik sağlamaz.
Örnekler
- 1.Kredi kartı borcu 300.000 TL olan bir kişinin, banka tarafından takip başlatıldı. Ödeme emrine itiraz edilmeyince banka haciz istedi. Borçlunun dairesi tapuya haciz şerh edildi; icra müdürlüğünce açık artırma yapıldı.
- 2.Aynı taşınmaz üzerinde banka ipoteği 2 milyon TL (2 yıl önce tescil) + icra haciz 500 bin TL vardı. Taşınmaz 2,8 milyon TL'ye satıldı → banka ipotekten 2 milyon TL aldı, haciz alacaklısı kalan 800 bin TL'den 500 bin TL'sini aldı, 300 bin TL malike iade edildi.
- 3.Borç ödendikten 2 ay sonra alacaklı haciz kaldırma talep etmedi; borçlu icra mahkemesine başvurdu, mahkeme alacağın ödendiğini tespit edince haciz terkin edildi.
Sık Sorulan Sorular
Haciz ile ipotek arasındaki fark nedir?expand_more
Haciz konulmuş ev satılabilir mi?expand_more
Haciz ne kadar sürer?expand_more
Aile konutum haczedilir mi?expand_more
İlgili Terimler
Kaynaklar
- • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) md. 78-128 (haciz ve satış)
- • İİK md. 82 (haczedilemezler)
- • İİK md. 100, 206 (sıra cetveli ve öncelik)
- • İİK md. 106 (1 yıl içinde satış talep edilmemesi halinde düşme)
KAKS/TAKS hesaplayıcıyı deneyin
Parsel m²'si ve imar değerlerinizle toplam inşaat alanı, kat sayısı ve tahmini daire sayısını saniyeler içinde hesaplayın.
Hesaplayıcıya Gitarrow_forwardSon güncelleme: 2026-04-24