İçeriğe geç
Teknik

UTM (Universal Transverse Mercator)

Dünya yüzeyini 60 dilime bölen ve her dilimi metre biriminde koordinatlandıran izdüşüm sistemi. Türkiye kadastrosunda harita ve parsel koordinatları UTM'de saklanır.

UTM (Universal Transverse Mercator), yer küresini 6°'lik boylam dilimleri halinde 60 zona bölerek her zone'u ayrı bir düzleme projelleyen silindirik konform projeksiyon sistemidir. Her zone'un merkez meridyeni o zone'un tam ortasındadır (örn. Zone 36'nın merkezi 33° Doğu'dur).

Türkiye'nin UTM zone'ları: Batı trakya + Ege kıyısı Zone 35 (26°-32° D), Marmara + İç Anadolu + Akdeniz'in batısı Zone 36 (32°-36° D), Doğu Anadolu + Akdeniz'in doğusu Zone 37 (36°-40° D), GAP bölgesi Zone 38 (40°-44° D). İstanbul Zone 35'in doğu sınırındadır ve büyük bölümü Zone 36'dadır.

Koordinatların okunması: UTM'de koordinat çiftleri (Easting, Northing) biçimindedir. Easting zone'un merkez meridyeninden Doğu'ya olan mesafedir — merkez meridyene 500.000 m ofset verilir (negatif değerden kaçınmak için). Northing ekvatordan Kuzey'e olan mesafedir (Kuzey yarımkürede). Örnek: İstanbul Taksim Zone 35N'de yaklaşık (660.000 E, 4.545.000 N).

Ne zaman UTM, ne zaman coğrafi?: Mesafe ve alan hesaplamaları için UTM (metre cinsinden) kullanışlıdır; GPS ve genel harita uygulamalarında WGS84 coğrafi (derece-dakika-saniye) daha yaygındır. Türkiye'deki kadastral ölçümler ve Büyük Ölçekli Harita Yönetmeliği (BÖHHBÜY) 3°'lik Gauss-Krüger projeksiyonunu tercih eder ama 6°'lik UTM de geçerli kabul edilir.

Örnekler

  • 1.Bir mühendis Ankara'da (Zone 36N) bir arsanın alanını UTM koordinatlarıyla doğrudan m² olarak hesaplar; enlem-boylamla yapılsa kare derece cinsinden çıkar.
  • 2.Kadastro haritası ITRF96 datumunda 3°'lik Gauss-Krüger projeksiyonunda üretilir; GPS ile alınan WGS84/UTM6° verisiyle örtüştürmek için dönüşüm yapılır.
  • 3.Drone ortofotosu UTM Zone 36N (EPSG:32636) projeksiyonunda kaydedilir, ArcGIS'te katman projeksiyonu otomatik algılar.

Sık Sorulan Sorular

UTM yerine başka projeksiyon kullanabilir miyim?expand_more
Evet. Türkiye kadastrosunda BÖHHBÜY **3°'lik Gauss-Krüger** projeksiyonunu standart olarak kabul eder; 6°'lik UTM bilimsel/uluslararası kullanımda yaygındır. Web haritaları (Google Maps, OSM) **Web Mercator (EPSG:3857)** kullanır. Doğru seçim amaca göre değişir — kadastro için 3° GK, genel CBS için UTM.
UTM koordinatlarını WGS84 enlem-boylama nasıl dönüştürebilirim?expand_more
QGIS, ArcGIS, Google Earth, cs2cs komut satırı aracı gibi yazılımlar otomatik dönüştürür. Online araçlar: epsg.io/transform, or cs2cs. Manuel matematiksel dönüşüm karmaşıktır (Redfearn formülleri). Drozero her zaman WGS84 coğrafi sunar, UTM'den WGS84'e otomatik geçer.
Zone sınırında olan bir parsel için hangi zone kullanılır?expand_more
Parselin çoğunun bulunduğu zone tercih edilir. Parsel gerçekten iki zone arasında bölündüyse (nadir durum) her zone için ayrı koordinatlar verilir veya yakındaki birleştirme için **Zone Transition** uygulanır. Pratikte TKGM il bazında sabit zone seçer: İstanbul için Zone 36N standartdır.
UTM'de N ve S ne anlama gelir?expand_more
**N = Northern hemisphere (Kuzey yarımküre)**, **S = Southern hemisphere (Güney yarımküre)**. Türkiye Kuzey yarımkürede olduğu için daima N kullanılır: Zone 35N, 36N, 37N, 38N. S, Güney Amerika, Avustralya gibi yerler içindir. Northing değeri farklı referans alır — N'de ekvator, S'de 10.000.000 m.

İlgili Terimler

WGS84 (World Geodetic System 1984)Koordinat SistemiCBS (Coğrafi Bilgi Sistemi)

Kaynaklar

  • • Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY)
  • • Defense Mapping Agency - UTM Grid Zone Reference (1989)
  • • EPSG Geodetic Registry - UTM Zones 32631-32660

KAKS/TAKS hesaplayıcıyı deneyin

Parsel m²'si ve imar değerlerinizle toplam inşaat alanı, kat sayısı ve tahmini daire sayısını saniyeler içinde hesaplayın.

Hesaplayıcıya Gitarrow_forward

Son güncelleme: 2026-04-24