İçeriğe geç
İmar

Çekme Mesafesi

Yapının parsel sınırlarından (yol, komşu parsel, arka bahçe) bırakması gereken minimum mesafe. Ön-arka-yan bahçe çekme mesafeleri imar planında tanımlanır.

Çekme mesafesi, bir yapının parsel sınırlarından — yol, komşu parsel, arka bahçe — içerisine doğru bırakması gereken minimum boşluk mesafesidir. Uygulama imar planında ön bahçe, yan bahçe ve arka bahçe çekme mesafeleri olarak ayrı ayrı belirlenir.

Standart değerler (plan yoksa Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği öngörüleri uygulanır): - Ön bahçe: Genelde 5 m (yoldan çekilme) - Yan bahçe: Genelde 3-5 m (ayrık nizam) / yok (bitişik nizam) - Arka bahçe: Bina yüksekliğinin yarısından az olamaz, minimum 3 m

Yükseklik artıkça bazı hallerde çekme mesafesi de artar (yüksek bina güneşlenme/mahremiyet). TAKS hesabı yapılırken çekme mesafelerinden sonra kalan alan esas alınır. Örneğin 20×30 m parselde tüm çekme mesafeleri uygulandıktan sonra inşaat izdüşümü 12×24=288 m² olabilir.

Kapalı/açık çıkmalar: Balkon, cumba gibi açık çıkmalar çekme mesafesini sınırlı ölçüde aşabilir (yönetmelikle belirlenmiş değerlerde). Tamamen kapalı çıkmalar çekme mesafesini aşarsa kaçak yapı sayılır.

Örnekler

  • 1.İmar planı: ön 5 m / yan 3 m / arka 3 m; 20×30 m parselde yapı alanı: (20-3-3)×(30-5-3) = 14×22 = 308 m² (TAKS 0.51, parselde uygulanabilir).
  • 2.Bitişik nizam mahalle: yan çekme yok, binalar komşuya sıfır oturur; ama ön+arka çekme yönetmelik öngörüsünde uygulanır.
  • 3.6 katlı apartman: arka bahçe çekme (yüksekliğin yarısı) → 6×3=18 m yükseklik / 2 = 9 m arka bahçe zorunluluğu.

Sık Sorulan Sorular

Çekme mesafesine balkon dahil mi?expand_more
Açık balkonlar çekme mesafesinin dışına belirli sınırlarla çıkabilir — yönetmeliğin tanımladığı maksimum açık çıkma uzunluğu içinde. Kapalı balkonlar (cam kapatılmış) çekme mesafesi hesabında içeride sayılır; aşılırsa kaçak yapı riski oluşur.
Komşu parselle çekme mesafesi yoksa (bitişik nizam) duvar paylaşımı nasıl?expand_more
Bitişik nizamda iki komşu yapı ortak duvar paylaşır. Komşu daha sonra inşaat yaparsa mevcut yapının dış duvarına yaslanabilir (Medeni Kanun md. 725 komşuluk hukuku). Yıkım-yeniden yapımda aynı sınırlar korunur.
Çekme mesafesi nerede yazılı olur?expand_more
Belediyeden alacağınız imar durum belgesinde parsel bazında çekme mesafeleri ön/yan/arka olarak ayrı ayrı yazılıdır. Uygulama imar planı notlarında ada veya bölge genel kuralları, yönetmelikte ise standart değerler belirlenir.

İlgili Terimler

İmar DurumuTAKS (Taban Alanı Katsayısı)Ayrık Nizam

Kaynaklar

  • • Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 21-22 (çekme mesafeleri ve bina cepheleri)
  • • İmar Kanunu md. 5 (tanımlar)

Parselinizin imar durumunu anında görün

İl, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisiyle imar durumunu ücretsiz sorgulayın. KAKS, TAKS, çekme mesafeleri ve plan notları.

İmar Durumu Sorgulaarrow_forward

Son güncelleme: 2026-04-24