İçeriğe geç
İmar

Yol Hakkı (Geçit Hakkı)

Bir parselin üzerinden başka bir parsele ulaşım için geçiş hakkı. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre yola cephesi olmayan parsellere ruhsat düzenlenebilmesi için gereklidir.

Yol hakkı (veya geçit hakkı), bir kişinin başkasına ait parsel üzerinden — tapuda tescilli bir irtifak hakkı kapsamında — geçiş yapabilmesidir. Türk Medeni Kanunu md. 747-754 arası "mecra ve geçit hakları" olarak düzenlenir. Yola cephesi olmayan bir parselin erişim sorununu çözer.

İmar ruhsatı bağlantısı: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 5 uyarınca yola cephesi olmayan parsellere yapı ruhsatı düzenlenemez. İki çözüm vardır: (1) komşu parselle tevhit, (2) tevhit mümkün değilse komşu parsellerden süresiz geçit hakkı tesis edilip tapu kayıtlarına şerh konulması — sadece bu halde istisnai olarak ruhsat düzenlenebilir.

Kurulum şekilleri: (1) Sözleşmeyle — komşu ile noter huzurunda anlaşma, tapuya tescil; (2) Mahkeme kararıyla — zorunlu geçit hakkı davası (TMK 747), yargıç geçit hakkını bedelini belirleyip tesis eder.

Zorunlu geçit hakkı davası: Kendi parselinden kamu yoluna yeterli geçişi olmayan malik, komşusundan bedelini ödeyerek geçit hakkı talep edebilir. Mahkeme, komşuya en az zarar verecek güzergahı belirler. Bedel tazminat olarak ödenir.

Örnekler

  • 1.2000 yılı öncesi yapılmış iç parselin yola cephesi yok; komşudan süresiz geçit hakkı alıp tapu beyanına şerh koyulduğunda yapı ruhsatı alınabildi.
  • 2.Tarım arazisi sahibi, tarlasına ulaşım için komşu arazinin üzerinden 3 m genişliğinde geçit hakkı tesis ettirdi (mahkemece 50.000 TL bedel kararlaştırıldı).
  • 3.Apartman bahçesinde site sakinleri için ortak yol oluşturuldu; tapu kütüğünde tüm kat maliklerine irtifak hakkı tescil edildi.

Sık Sorulan Sorular

Yol hakkı bedelsiz de tesis edilebilir mi?expand_more
Evet, tarafların anlaşmasıyla bedelsiz geçit hakkı kurulabilir ancak tapuya tescili zorunludur (TMK 780). Tesciliz sözlü veya yazılı anlaşmalar iddia sahibini korumaz — mülkiyetin el değiştirmesinden sonra geçiş reddedilebilir.
Komşum geçit hakkımı engelliyor, ne yapabilirim?expand_more
Tapuda tescilli geçit hakkınız varsa ihlal halinde sulh hukuk mahkemesine el atmanın önlenmesi davası açabilirsiniz. Tescilsizse önce hakkın tespiti davası, sonra koruma davası gerekir.
Geçit hakkı kaldırılabilir mi?expand_more
İhtiyaç ortadan kalkmışsa (ör. parselin yeni yolla bağlanması) lehine tescil edilen malik veya malik halefleri tarafından iptali talep edilebilir (TMK 785). Tapudan terkin tek taraflı mümkün değil, her iki tarafın rızası veya mahkeme kararı gerekir.

İlgili Terimler

TevhitYapı Ruhsatıİntifa Hakkı

Kaynaklar

  • • Türk Medeni Kanunu md. 747-754 (geçit hakları)
  • • Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 5

Parselinizin imar durumunu anında görün

İl, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisiyle imar durumunu ücretsiz sorgulayın. KAKS, TAKS, çekme mesafeleri ve plan notları.

İmar Durumu Sorgulaarrow_forward

Son güncelleme: 2026-04-24